साहित्यकार विजु सुवेदी ‘विजय’को कथासंग्रह शान्ति सम्झौता प्रकाशित भएको छ।

'बुद्ध र भिखारी' नैतिक कथामा आधारित कला स्याडो पपेट्री नाटक हो। एउटा भिखारी केही प्रश्नहरु बोकेर बुद्धलाई भेट्न हिँडेको यात्राको कथा यसमा छ।

अभिलेखमा रहेको धर्मचक्र र अक्षर लिच्छविकालीन अभिलेखसँग मिल्ने लिपिविज्ञ श्यामसुन्दर राजवंशी बताउँछन्। तर, केही अक्षर थप अध्ययन नभएसम्म पुष्टि हुन नसक्ने उनको भनाइ छ।

तराई/मधेशको पर्यावरणीय सन्तुलनका लागि आँपको वृक्षारोपणले योगदान गर्न सक्छ। सँगै, एउटा पुस्ताले लगाएको आँपबाट त्यसपछिका पुस्ताले व्यावसायिक लाभ पनि लिन सक्नेछन्।

पश्चिमाहरू पूर्वीयलाई अल्छी, सुस्त, शंकालु, सीधा–सादा, रहस्यमय, कुटिल, अशिष्ट र असभ्य, रूढिवादी भन्ने ठान्थे। 'लकिरको फकिर' भनेर हेप्थे अनि आफूलाई सभ्य र अभिजात ठान्थे।

जेठ पहिलो साता तीन कविको सम्झना गरियो। गोकुल जोशी र सिद्धिचरण श्रेष्ठको जन्मजयन्ती तथा कृष्ण सेन 'इच्छुक'को स्मृति दिवस मनाइरहँदा उनीहरूले प्रतिरोधी चेतना फैलाउन गरेको योगदान पनि सम्झनुपर्छ।

पूर्णिमाका दिन सबेरै बजारमा भद्रकाली, महादेव र इन्द्रेश्वरका तीनवटा रथको भागदौड गराउने र रथ भेटिँदा एकापसमा जुधाउने चलनलाई जात्राको मुख्य आकर्षणका रूपमा लिइन्छ।

मुस्लिम जनसंख्याको ०.०१ प्रतिशतलाई प्रत्येक वर्ष हज गर्न जाने कोटा सुविधा छ। जसअनुसार यसवर्ष एक हजार १८० हजयात्री मक्कामदिना जाँदैछन्।  

‘कवि विमल गुरुङ कृति पुरस्कार–२०७९’का लागि २०७९ सालमा प्रकाशित हरेक पुस्तक चार प्रति विमल गुरुङ स्मृति पुस्तकालयको ठेगानामा पठाउनु पर्नेछ। पुरस्कारको राशी २ लाख रुपैयाँ छ।

ग्रामीण परिवेशमा आधारित चलचित्रलाई प्रोत्साहन गर्ने उद्देश्यले चलचित्र विकास बोर्डको सहयोगमा जेठ अन्तिम साता महोत्सव गर्ने तयारी छ।

प्रतिलिपि अधिकारसमेत विवादमा परेको प्रज्ञा प्रतिष्ठानको पछिल्लो शब्दकोशमा विभिन्न शब्दका जातीय तथा साम्प्रदायिक अपमान हुने अर्थ र परिभाषा सच्याइएको छैन। बरू, उल्टै केही विशेषण थपिएका छन्।

मानव सभ्यता निर्माणको महाअभियानमा आफ्ना पुर्खाले निभाएको युगीन भूमिकालाई इतिहासबाटै गायब बनाइएपछि, इतिहासको मूलधारबाट आफ्नो राष्ट्रियतालाई गलहत्याइएपछि राजुहरूको नसामा आक्रोश चढ्छ। 

लमजुङबाट हरिदेवी श्रीमानलाई साथ लिएर काठमाडौँस्थित रेडियो नेपाल पुगिन्। २०४०/४१ सालतिर ‘पाइनँ खबर’ गीत रेकर्ड भएर बजारमा आयो। एकदमै ‘हिट’ भयो। उनले पहिलो गीतबाटै प्रसिद्धि कमाइन्।

विचारको भिन्नतका कारण निवर्तमान पदाधिकारीहरूले वर्तमान नेतृत्वका कामहरूको विरोध गरिरहेको र फरक मत स्वीकार गर्न नसकेको कुलपति राईले बताएका छन्।

भोटो हेर्न राष्ट्र प्रमुख पनि जाने परम्पराअनुसार राष्ट्रपति पौडेल जावलाखेल पुगेका थिए। उनको उपस्थितिमा गुठी संस्थान ललितपुरका कर्मचारीले भोटो देखाए।

गीत,संगीतमा विकृति भित्रिएर मौलिकता हराए झैँ देखिन्छ। असारमा असारे गीत बज्दैन। साउनमा कोदो रोप्ने गीत बज्दैनन्। चाडपर्वका गीत फिल्मी हुँदैछन्। ठेट र झर्रा भाषा लोकगीतमा आउनसकेन।

भोटो जात्रा शुरू भएको यकिन तिथिमिति अहिलेसम्म पत्ता लागेको छैन। किम्बदन्ती अनुसार मत्स्येन्द्रनाथको जात्रा भने करिब एक हजार ३०० वर्षअघि नै शुरू भएको हो।

पब्लिकेशन नेपालयबाट प्रकाशित पुस्तकमा ११८ वटा लघुकथा समेटिएका छन्। १५० पृष्ठको पुस्तकको मूल्य ३५५ रुपैयाँ छ।

२०३१ सालमा पुल्चोकमा रथ ढल्दा ३१ जना घाइते भए, एक जनाको ज्यान गयो। २०६१ सालमा सुन्धारामा रथ पल्टिएर ४१ जना घाइते भए। भविष्यमा दुर्घटनाबाट जोगिन सावधानी अपनाउनुपर्ने विगतका घटनाहरूले देखाएका छन्। 

वान वर्ल्ड थिएटरकी संस्थापक डेबोरा मेरोलाले निर्देशन गरेको नाटक दुई घण्टा ४५ मिनेटको रहेको छ।