विगत ३५ वर्षमा भएका अनियमितताको छानबिन गरी कारबाही गर्न सरकारलाई चुनौती दिने प्रमुख प्रतिपक्षको काम हो, न कि क्षमायाचना गरी हिँड्नु।

पहिलो महाधिवेशन भएकाले कमीकमजोरी भएको भनी स्पष्टीकरण दिएको पनि सुनियो। पैलोचोटि भएका कारण कमीकमजोरीलाई मानिदिँदा त उहाँहरूको ‘देश बनाउने’ वाचा त पत्याउनै भएन, यसअघि कति वटा देश बनाएको अनुभव छ र उहाँहरूसँग?

भरतपुरमा प्रधानमन्त्रीले दिएको घण्टी टिनीनी पारेको फोटो/भिडियो राख्नेमा सम्भवतः रास्वपा समर्थक कम, कांग्रेस ‘ओल्ड गार्ड’समर्थक धेरै थिए।

हिजो लोकमान नेतृत्वको अख्तियार बेलगाम, अधिकारक्षेत्रप्रति बेपरवाह मैमत्त थियो, आज प्रधानमन्त्री कार्यालय देखिँदै छ।

समस्या बजेटलाई अनावश्यक गोप्य/अपरिवर्तनीय दस्ताबेज ठान्नुमै छ। बजेट लेखनको काम शुरू भएपछि अर्थको बजेट महाशाखाको ढोकामा पुलिसै तैनाथ गर्ने चलन छ।

प्रधानमन्त्री कार्यालयमै बजेट मस्यौदा भइरहेको भन्ने हल्ला निराधारै देखिए पनि बन्द रहेका सरकारी कारखाना सञ्चालन गर्न प्रधानमन्त्रीमा कायम हुटहुटी शमन गर्न अर्थमन्त्रीलाई सजिलो थिएन।

यो बजेटको सबैभन्दा निराशाजनक पक्ष ‘पुरानो राजनीति अन्त्य’को नारा दिएको सरकारले नै पहुँचमा आधारित बजेट विनियोजनको परम्परा अँगाल्नु हो।

बुधबार साँझ सुरक्षा प्रमुखहरूलाई डाकेर शनिबार र आइतबार काठमाडौँका नदी किनारका बस्ती हटाइसक्न निर्देशन दिने प्रधानमन्त्री बालेन्द्र ठ्याक्कै ५० वर्षअघिका सञ्जय गान्धी जस्तै सुनिन्छन्।

विष्णुजीले पेरिस र आम्सर्टडममा नेपाल र हाम्रा प्रधानमन्त्रीबारे गोराको चासो सुनेपछि पासपोर्टकै ओज बढेको महसुस गर्नुभएछ। पञ्चायतकालमा पासपोर्ट नै नियन्त्रित गरी पासपोर्टको ‘ओज’ बढाएकै थिए।

कानून दिवसका दिन शनिबार कार्यवाहक प्रधानन्यायाधीश सपना प्रधान मल्लले दिएको भाषण कडा छ, आगामी दिनमा श्रीमती गान्धी प्रधानमन्त्री छँदाझैँ प्रधानमन्त्री–न्यायालय विवाद सतहमा देखिने त होइन भन्ने आशंका उत्पन्न गराउने खालको छ।

हिजोका दिनमा फिल्म क्षेत्रमा रहँदा विजयको स्वभाव आजको भन्दा फरक थिएन। उनका अन्तर्वार्ता खासै भेटिँदैनन्। बरु, आफ्ना विचार प्रायः सोसल मिडियाबाट सार्वजनिक गर्छन्। र्‍यापर हुँदै राजनीतिमा आएका बालेनको चरित्र पनि योभन्दा भिन्न छैन।

हामीकहाँ नेताहरू थुनिएका त छैनन्, तैपनि विस्थापितको मुद्दा उठाउने शेख अब्दुल्ला, हर्क साम्पाङ मात्रै हुन कि जस्तो देखिन्छन्। सञ्जयसामु सुभद्राले ५० वर्षअघि देखाएको जति हिम्मत आज रञ्जु दर्शनाहरूले देखाउन सकेका छैनन्।

दीपक–सुलभसँग मन्त्री, सचिवदेखि नियामक निकायका प्रमुख आदिको ‘वार्तास्थल’ हुनेगर्थ्यो हिल्टन। खिलाउने/पिलाउने त छँदैथियो, ती उच्चपदस्थलाई दीपकले मात्र होइन, सुलभले पनि डाँटिरहेका हुन्थे।

कुनै नयाँ खाता खोल्नैपर्दैन। उजुरीकर्ता र प्रतिवादीले दिएका सप्रमाण बयानहरूमै सबै कुरा छँदैछ। कि ‘क्लिन–चिट’ देउ कि ‘दागलागी’ पुष्टि गर।

हाम्रो राजनीतिमा केही ‘दागलागी नामहरू’ छन् जसबारे सधैं प्रश्न गरिनुपर्नेमा त्यसो गरिन्न। अनि, यी नामहरू आफैं ‘दोषी चस्मा’को हविगतमा उतर्सिएर हिँडिरहेका छन्।

जसलाई अघिल्लो दिन ‘मधेशको छाउरो’ भनियो, भोलिपल्ट तिनै ‘बतासे अन्डा’ बने। ‘गँजडी’ त ट्यागलाइनमै थियो। तर, कहीँकतै वादी–प्रतिवादी नबनीकनै तिनै ‘बालम बाबु’ भ्यू–टावर चढेर शरणार्थी र सुकुमवासी बस्ती नियाल्दै छन्।

अधिकाश नेताहरू पछिल्ला ३० वर्षयताका परीक्षामा लगातार फेल भएर पनि कक्षा चढाइएका विद्यार्थी मात्रै हुन्। ओली, देउवा वा दाहालहरू कक्षा टपर होइनन्, कक्षा चढुवा मात्रै हुन्।

यो हदको बेपरवाह, मनलाग्दी वा थेत्तरो तिथि त्यस बेलादेखि अहिलेसम्म यथावत् नै छ। यस्तो बेथितिको स्थितिमा अरबी भाषामा केही भन्नुपरेमा प्रचलित शब्दावली छ, खल्लीबल्ली।

पेशेवर अपराधीले गर्ने हत्याहिंसा त छँदै थियो, यहाँ उल्लेख्य संख्यामा रहेका राजपुत, भूमिहार, ब्राह्मणहरूको ‘दबंगई’ पनि उस्तै। फरक के भने, पेशेवर अपराधी कट्टा प्रयोग गर्थे, जमिनदारहरू लाइसेन्सी राइफल।

इमर्जेन्सीपछि प्रतिपक्षमा पुग्दा इन्दिरा गान्धीलाई कारबाही गर्न खोज्ने सरकारविरुद्ध प्रदर्शनहरूमा सहभागी भई ममता ‘नोटिस’ मा परेकी थिइन्। राजाले सत्ता हातमा लिएपछि भएको आन्दोलनमा गगन चम्किए।