अस्ट्रेलियाको पर्थमा शनिबार आयोजित ‘नेपाल फेस्टिभल’मा गायक प्रमोद खरेल र उनको ब्याण्ड ‘प्रमोद एण्ड परम्परा’ले हजारौँ नेपालीलाई नचाएका छन्।

लेखक सरोज भट्टराईको पहिलो कृति ‘कलेजी प्रेम’लोकार्पण भएको छ।

खेमलाल–हरिकला लामिछाने प्रतिष्ठानले २०८२ सालमा प्रकाशित नेपाली साहित्यका उत्कृष्ट कृतिका लागि प्रदान गरिने पद्मश्री साहित्य पुरस्कार श्रवण मुकारुङको उपन्यास ‘सलह’लाई दिने निर्णय गरेको छ।

डीडी पन्तको शब्द सिर्जना रहेको गीतमा विश्वव्यापी रूपमा बढिरहेको जलवायु संकट, अव्यवस्थित विकास र हिमाली तथा पहाडी क्षेत्रका प्राकृतिक स्रोतको अचाक्ली दोहनबारे प्रश्न उठाइएको छ।

मदन पुरस्कार गुठीले वि.सं. २०८२ को मदन पुरस्कार लेखक वीणा जोशीद्वारा लिखित पुस्तक 'नेवार समुदायका परम्परागत मुकुण्डोनाच'लाई र 'जगदम्बा-श्री' सम्मान वरिष्ठ गीतकार किरण खरेललाई प्रदान गर्ने निर्णय गरेको छ।

त्रिवि शिक्षण अस्पतालका सर्जन प्राडा. रमेश सिंह भण्डारीले विपत्तिपछिको उद्धारमा नायक बनेका सुरक्षाकर्मीको सम्मानमा एकल सांगीतिक प्रस्तुति (कन्सर्ट) आयोजना गरेका छन्।

लोकरक ब्याण्ड नेपथ्यले सिक्किमको राजधानी गान्तोकमा आगामी अक्टोबर ३१ मा कन्सर्ट गर्ने भएको छ।

एक थिएटरमा मञ्चन भइरहेको नाटकमा आमाको ममता, जंगलमा मान्छे र जनावरको प्रेमिल सम्बन्ध, च्याब्रुङ उत्पतिको कथा जस्ता विषय सुन्दर ढंगले बुनिएको छ। नाटक याक्थुङ समुदायको मुन्धुममाथि बनाइएको हो।

दमाई, कामी, सार्की, गाइने, वादी, मगर, थारू तथा अन्य उपेक्षित समुदायका पात्रहरू यहाँ केवल सहानुभूतिको विषय होइनन्, इतिहासका वास्तविक नायक बनेर उपस्थित छन्।

पाठेघरलाई सृष्टिको मूल स्रोतका रूपमा व्याख्या गर्नु, मासिकस्रावलाई लाज वा कमजोरी होइन, बरु सृष्टिको निरन्तरतासँग जोडिएको एक पवित्र जैविक प्रक्रियाका रूपमा व्याख्या गर्नु उपन्यासको साहसिक र रूपान्तरणकारी दृष्टिकोण हो।

रमेश विकलकृत कथाको नाट्य रूपान्तरणले ६ दशकअघिको नेपाली समाजको यथार्थ मात्रै उजिल्याएको छैन, वर्तमानका लागि प्रश्न पनि तेर्स्याइदिएको छ– नेपाली समाज यहाँसम्म कसरी आइपुग्यो? त्यो यथार्थ र आजको यथार्थबीच तात्त्विक फरक के छ?

महाभारत कथामा कर्ण पात्रको क्षमता उसको जन्मभन्दा ठूलो छ, तर समाजले उसलाई जन्मकै आधारमा मापन गर्छ। योग्यता हुँदाहुँदै पनि स्वीकार नपाउने पीडा आज पनि हजारौँ युवाहरूको अनुभव हो।

खासमा एकै समयका मानिस पनि तीन खालका संस्कृतिमा बाँचिरहेका हुन्छन्। ‘सत्यम्’का पात्रमा विद्यमान तीन प्रकारका संस्कृतिको परिचर्चा यत्रतत्र पाइन्छ।

सन्काहपनभित्र शिक्षा बोकेर, पागलपनभित्र विद्रोहको मसाल बोकेर हिँड्ने। हरेक अराजकताभित्र सामाजिक रूपान्तरणको झिल्को बोक्ने। सनसनीपूर्ण एउटा सम्पूर्ण जिन्दगी बाँचेका मान्छे थिए रुदाने।

अर्घाखाँचीको पाणिनि तपोभूमि व्यवस्थापन समितिलाई नगद एक लाख ११ हजार १११ राशिको ‘रण-अम्बिका सेवा पुरस्कार’ प्रदान गरिएको छ।

संगीतकार क्षितिज कुलुङद्वारा लिखित 'म्युजिक एजुकेसन बुक' नामक पुस्तक सार्वजनिक भएको छ।

प्रसिद्ध कथाकार रमेश विकलको कथामा आधारित नाटक ‘लाहुरी भैंसी’ आगामी जेठ २२ गतेदेखि मण्डला थिएटरमा मञ्चन हुने भएको छ।

बाल्यावस्थादेखि युवावस्थासम्म महिलाहरूलाई समाजले कसरी प्रश्न गर्छन् र ती प्रश्नको जवाफ उनीहरूले कसरी फर्काउनुपर्छ भन्ने उज्ज्वलाले आफ्नो र्‍यापमा प्रस्तुत गरेकी छन्।

कर्णाली प्रदेशका गरिब र दलितले बाँचिरहेको जीवनलाई महसुस गराउने नाटक अछेता मात्र नाटक होइन, एउटा समाज नियाल्ने ऐना हो।

चलचित्र ‘लालीबजार’ को प्रदर्शन रोक्न माग गर्दै दायर गरिएको रिटमा सर्वोच्च अदालतले अन्तरिम आदेश दिन अस्वीकार गरेसँगै चलचित्रको प्रदर्शन जारी राख्न कानूनी बाटो खुला भएको छ।