मलेसियाको बोर्नियोमा आगलागी हुँदा एक हजार घर नष्ट, नौ हजार विस्थापित

मलेसियाको बोर्नियो टापुस्थित एक तटीय बस्तीमा आइतबार बिहान भएको भीषण आगलागीले ठूलो मानवीय सङ्कट निम्त्याएको छ। समुद्रमाथि काठका खम्बामा बनेका घना बस्तीमा लागेको आगो तीव्र गतिमा फैलिँदा करिब एक हजार घर पूर्ण रूपमा नष्ट भएका छन् भने नौ हजारभन्दा बढी मानिस विस्थापित भएका छन्।

दमकल तथा उद्धार विभागका अनुसार सबाह राज्यको सन्दकन जिल्लास्थित एक तटीय ‘पानी गाउँ’ बाट आगो सल्किएको थियो। काठ र अन्य ज्वलनशील सामग्रीबाट बनेका घरहरू अत्यन्तै नजिक भएकाले आगो छिट्टै फैलियो। समुद्रमाथि खम्बामा उभ्याइएका संरचनाहरूमा फैलिएको आगो नियन्त्रण गर्न उद्धारकर्मीहरूलाई निकै कठिनाइ भएको थियो।

अधिकारीहरूका अनुसार तीव्र हावा र घरहरूको घनत्वले आगो फैलिन थप बल पुर्‍याएको थियो। प्रभावित क्षेत्रमा पुग्ने साँघुरो बाटो र ज्वारभाटाका कारण पानीको सतह घट्दा उद्धार तथा नियन्त्रण कार्यमा थप चुनौती उत्पन्न भएको थियो।

घटनामा हालसम्म कुनै मानवीय क्षति भएको पुष्टि भएको छैन। तर, हजारौँ स्थानीयवासी बासस्थान गुमाएर विस्थापित भएका छन् र उनीहरूलाई अस्थायी शिविरमा सारिएको छ। स्थानीय प्रशासनले राहत तथा पुनःस्थापनाका लागि काम अघि बढाएको छ।

सबाह क्षेत्रमा पाइने यस्ता ‘पानी गाउँ’ हरूमा प्रायः गरिब तथा सीमान्तकृत समुदायको बसोबास छ। समुद्रमाथि बनाइएका यी अनौपचारिक बस्तीहरूमा पूर्वाधारको अभाव, असुरक्षित आवास र भीडभाडका कारण आगलागीको उच्च जोखिम रहन्छ। त्यहाँ बसोबास गर्ने धेरै मानिस न्यून आय भएका, आदिवासी समुदायका वा औपचारिक नागरिकता नभएका व्यक्तिहरू छन्।

स्थानीय गाउँ प्रमुख सरिफ हासिम सरिफ इटिंका अनुसार प्रारम्भिक रूपमा खाना पकाउने क्रममा सुरु भएको आगो नियन्त्रण बाहिर गएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। यद्यपि, आगलागीको वास्तविक कारणबारे अनुसन्धान जारी छ।

प्रधानमन्त्री अनवर इब्राहिमले विस्थापित परिवारलाई प्राथमिकतामा राखेर सङ्घीय र राज्यस्तरीय निकायहरूले राहत तथा उद्धार कार्य समन्वय गरिरहेको जानकारी दिए। उनले प्रभावितहरूलाई आवश्यक सहयोग उपलब्ध गराउन सरकार प्रतिबद्ध रहेको बताए।

सबाहका यस्ता तटीय बस्तीहरूमा विगतमा पनि पटक–पटक आगलागीका घटना हुने गरेका छन्। स्थानीय अधिकारीहरूले यस्ता क्षेत्र उच्च जोखिममा रहेको स्वीकार गर्दै आए पनि संरचनागत सुधार र सुरक्षित बसोबास व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बनेको छ। यसपटकको आगलागीले फेरि एकपटक ती बस्तीको असुरक्षा र दीर्घकालीन समाधानको आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ।