टाइफुन ‘बाभी’का कारण चीनमा ९ लाख विस्थापित, ताइवान र जापानमा हजारौँ विद्युत्विहीन

शक्तिशाली टाइफुन ‘बाभी’का कारण शनिबार ताइवानको उत्तरी भाग, जापानका दक्षिणपश्चिमी टापु र चीनका पूर्वी तथा उत्तरी क्षेत्रमा व्यापक प्रभाव परेको छ। चीनमा नौ लाखभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ भने ताइवान र जापानमा हजारौँ घरपरिवार विद्युत्विहीन भएका छन्।

यसै साता चीनको दक्षिणी र मध्य क्षेत्रमा आएको चरम मौसमी अवस्थाका कारण कम्तीमा ३९ जनाको मृत्यु भएको छ। दर्जनौँ नदीमा बाढी आएको छ भने एउटा जलाशयको बाँध फुटेको छ।

चीनको पूर्वी झेजियाङ प्रान्तको वेन्झाउ सहरमा आइतबार बिहान टाइफुन ‘बाभी’ जमिनमा ठोक्किने अनुमान गरिएको छ। स्थानीय प्रशासनका अनुसार शुक्रबार अबेरसम्म आठ लाख ८७ हजार ८०१ जनालाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको थियो। वेन्झाउका अधिकारीहरूले सम्भावित ठूलो क्षतिलाई ध्यानमा राख्दै सबै उपलब्ध स्रोत परिचालन गरिएको बताएका छन्। पूर्वी झेजियाङ र उत्तरपूर्वी फुजियानमा अत्यधिक वर्षाको पूर्वानुमानपछि स्थानीय बासिन्दाले घर र पसलका झ्याल तथा सटरलाई सुरक्षित बनाउन विशेष तयारी गरेका थिए।

उत्तरी चीनमा परेको अविरल वर्षाका कारण थप एक लाखभन्दा बढी मानिसलाई विस्थापित गरिएको छ। सम्भावित बाढी नियन्त्रणका लागि राजधानी बेइजिङ नजिकको मियुन जलाशयबाट पानी छोड्ने मात्रा पनि बढाइएको छ।

ताइवानमा उडान रद्द, हजारौँ विद्युत्विहीन
ताइवानको उत्तरी क्षेत्रमा शनिबार अधिकांश सडक सुनसान देखिएका छन्। तीव्र हावा र वर्षाका कारण लगातार दोस्रो दिन अधिकांश व्यवसाय बन्द रहे। आँधीका कारण १४ हजारभन्दा बढी मानिसलाई सुरक्षित स्थानमा सारिएको छ। सयौँ उडान रद्द भएका छन् भने टापुभर एक लाख ७० हजारभन्दा बढी घरपरिवार विद्युत् सेवाबाट वञ्चित भएका छन्।

किलुङका एक नास्ता पसल सञ्चालकले अत्यावश्यक सेवामा खटिएका मानिसलाई खाना पुर्‍याउन आफू बाहिर निस्किएको बताए।

प्रशान्त महासागर हुँदै अघि बढ्ने क्रममा ‘सुपर टाइफुन’को स्तरबाट कमजोर बनेको ‘बाभी’को अधिकतम निरन्तर हावाको गति शनिबार प्रतिघण्टा १३७ किलोमिटरमा झरेको ताइवानको केन्द्रीय मौसम प्रशासन (सीडब्लुए) ले जनाएको छ। हावाको झोक्काको गति भने प्रतिघण्टा १७३ किलोमिटरसम्म पुगेको छ। सीडब्लुएले उत्तरी ताइवानमा अत्यधिक वर्षा र तटीय क्षेत्रमा १० मिटरसम्म अग्ला खतरनाक छाल आउन सक्ने चेतावनी दिएको छ।

फिलिपिन्स र जापान पनि प्रभावित
फिलिपिन्समा टाइफुनका कारण आएको वर्षा, पहिरो र अन्य घटनामा मृत्यु हुनेको सङ्ख्या १८ पुगेको छ। करिब ११ हजार मानिस विस्थापित भएका छन् भने दर्जनौँ बन्दरगाह बन्द गरिएका छन् र ३१३ जहाज सुरक्षित स्थानमा राखिएका छन्।

जापानका दक्षिणपश्चिमी टापुहरूमा आँधीको प्रभावका कारण ओकिनावामा १८ हजारभन्दा बढी घरपरिवार र अन्य संरचना विद्युत्विहीन भएका छन्। मियाको क्षेत्र सबैभन्दा बढी प्रभावित भएको छ। दर्जनौँ उडान रद्द हुँदा २६ हजारभन्दा बढी यात्रु प्रभावित भएका छन्।

जलवायु परिवर्तनले बढायो जोखिम
युरोपेली सङ्घको कोपर्निकस मरीन सर्भिसका अनुसार विश्वका महासागरहरूले गत जुन महिनामा अहिलेसम्मकै उच्च तापक्रमको रेकर्ड कायम गरेका छन्। समुद्री सतहको तापक्रम बढ्दा उष्णकटिबन्धीय आँधी थप शक्तिशाली बन्ने र अत्यधिक वर्षा गराउने सम्भावना बढ्ने वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।

यस वर्ष पुनः सक्रिय भएको ‘एल निनो’ मौसमी प्रणालीले पनि प्रशान्त क्षेत्रमा समुद्री सतहको तापक्रम बढाएर यस्ता आँधीको प्रभाव थप तीव्र बनाउन सक्ने अनुमान गरिएको छ।

यद्यपि ताइवानका केही स्थानीय बासिन्दाले सरकारी चेतावनी अपेक्षाभन्दा बढी कडा भएको प्रतिक्रिया दिएका छन्। उनीहरूका अनुसार केही क्षेत्रमा अनुमान गरिएजस्तो तीव्र वर्षा र हावाहुरी देखिएको छैन, यद्यपि अधिकारीहरूले सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्।